Diyabetik ayakta uyguladığımız tedaviler
Diyabetik ayakta tek bir tedavi yok, sıralı bir plan var. Sıra önemli: yanlış sırayla yapılan doğru işlemler sonuç vermiyor.
Pratikte izlediğimiz sıra şu:
Önce tehdidi kaldır. Apse, yayılan enfeksiyon, nekroz varsa bunlar ilk gün ele alınır. Hiçbir yara, altında devam eden bir enfeksiyonun üzerinde kapanmaz.
Sonra kan akımını değerlendir. Dolaşım bozukluğu varsa düzeltilmeden yapılan cerrahi iyileşmez. Bu aşamada damar cerrahisiyle birlikte çalışıyoruz.
Sonra yükü kaldır. Yaranın bulunduğu noktaya basmayı kesmek, diyabetik ayakta en etkili tedavi. Bu olmadan diğer her şey eksik kalır.
Sonra yarayı yönet. Debridman, pansuman, gerekiyorsa ileri yara örtüleri.
En sonunda nedeni ortadan kaldır. Yara kapandıktan sonra o yarayı açan deformite hâlâ oradaysa, yara geri gelir. Koruyucu cerrahi ve doğru ayakkabı bu aşamanın işi.
Uyguladığımız işlemler
Yara debridmanı
Ölü doku, fibrin ve kenar nasırının kaldırılması. Poliklinikte ya da ameliyathanede, derinliğe göre.
Yük azaltma ve total temas alçısı
Taban yaralarında ilk tercih tedavi. Çıkarılamayan diz altı alçı veya bot, terapötik ayakkabı, tabanlık.
Kemik enfeksiyonunda cerrahi
Enfekte kemiğin çıkarılması, kemik biyopsisi, antibiyotik salan materyal uygulaması.
Charcot ayağında cerrahi
Çöken ayağın düzeltilmesi ve stabilizasyonu; eksostektomi, artrodez, eksternal fiksatör.
Ayak kurtarma ve minör ampütasyon
Parmak ve transmetatarsal düzeyde cerrahi, güdük kapama, yürüyebilir bir ayak bırakmak.
Koruyucu ayak cerrahisi
Aşil tendonu uzatma, metatars osteotomisi, çekiç parmak düzeltmesi. Yara açılmasını önleyen ya da kapanmayan yarayı kapatan işlemler.
Yara bakımı ve pansuman
Doğru örtü seçimi, negatif basınçlı yara tedavisi, evde pansuman eğitimi.
Birlikte çalıştığımız branşlar
Diyabetik ayak tek branşın hastalığı değil. Biz ortopedi ve travmatoloji uzmanı olarak ayağın cerrahi ve biyomekanik tarafını yönetiyoruz. Tedavinin diğer parçaları için birlikte çalıştığımız branşlar:
- Endokrinoloji ve metabolizma — kan şekeri kontrolü, insülin düzeni
- Enfeksiyon hastalıkları — antibiyotik seçimi ve süresi, dirençli etkenler
- Kalp ve damar cerrahisi / girişimsel radyoloji — ayağa giden kan akımının değerlendirilmesi ve açılması
- Fizik tedavi ve rehabilitasyon — cerrahi sonrası yürüme eğitimi, ortez
- Beslenme ve diyet — albümin, protein desteği, kilo yönetimi
- Nefroloji — diyaliz hastalarında ilaç dozları ve yara iyileşmesi
Hastanın hangi branşa hangi sırayla yönlendirileceği de tedavi planının parçası. Bunu hastayı aradan çıkarmadan, kendimiz koordine ederek yapıyoruz.
Hangi işlemin size uygun olduğu nasıl belli olur
İlk muayenede şu beş soruya cevap arıyoruz:
- Aktif bir enfeksiyon var mı, derinliği ne?
- Ayağa yeterli kan gidiyor mu?
- Kemik tutulumu var mı?
- Bu yarayı hangi basınç noktası açtı?
- Hasta hangi tedaviye uyum gösterebilir?
Beşinci soru diğerleri kadar önemli. Yalnız yaşayan, alçıyla yürüyemeyecek bir hastaya altı aylık alçı planı yapmak gerçekçi değil. Plan hastaya göre kuruluyor.